Op 2 augustus 2027 krijgen we opnieuw de kans om een van de meest indrukwekkende natuurverschijnselen op aarde mee te maken: een volledige zonsverduistering. Als je afreist naar de smalle strook van de totaliteit (vooral Spanje en noord Afrika zijn goede locaties om te zijn), ziet hoe de maan de zon volledig bedekt. Het wordt opeens schemerig, de temperatuur daalt merkbaar en vogels stoppen met fluiten. Aan de hemel verschijnt vervolgens een beeld dat je normaal alleen kent van foto’s: de ragfijne, witte corona rondom een pikzwarte zon. In Nederland zullen we op 12 augustus een gedeeltelijke verduistering meemaken. Misschien niet zo spectaculair als een volledige verduistering, maar zeker de moeite waard om mooie foto’s van te maken!
Wil je de zonsverduistering van 2 augustus 2027 fotograferen? In dit artikel leer je:
welke camera-instellingen voor een zonsverduistering werken
waarom je een zonnefilter nodig hebt en wanneer niet
hoe je Diamond Ring, Bailey’s Beads en de corona fotografeert
welke lens je nodig hebt
hoe je veilig fotografeert
welke fouten je absoluut wilt voorkomen
Download hier een instellingen cheatsheet
Ik fotografeer al jaren bijzondere natuurverschijnselen, bijvoorbeeld tijdens mijn fotoreizen. Van de eerste zonnestralen boven de Serengeti tot het noorderlicht boven Zweeds Lapland. Toch staat een totale zonsverduistering voor mij in een categorie apart. Niet alleen omdat het zo zeldzaam is, maar vooral omdat alles ongelooflijk snel gebeurt. Je krijgt maar één kans. Er is geen tweede poging en geen mogelijkheid om later nog even terug te gaan.
Veel fotografen die dit soort bijzondere natuurverschijnselen willen fotograferen maken dezelfde fout: ze besteden veel tijd aan het uitzoeken van de perfecte camera en lens, maar vergeten dat een goede voorbereiding uiteindelijk veel belangrijker is dan de apparatuur zelf. Tijdens de totaliteit van de verduistering heb je vaak maar twee tot vier minuten om die ‘perfecte’ foto te maken. In die korte tijd moet alles automatisch gaan. Je wilt niet nadenken over je instellingen of nog op zoek zijn naar een knopje op je camera. Je wilt genieten én thuiskomen met prachtige foto’s. Een lastige combinatie haha!
In dit artikel neem ik je daarom stap voor stap mee in de voorbereiding op de totale zonsverduistering van 12 augustus 2026. Onderaan het artikel vind je bovendien een praktische checklist en een eenvoudige oefening waarmee je je thuis alvast kunt voorbereiden.
Stap voor stap de zonsverduistering fotograferen, een korte samenvatting
- Controleer het weer, zorg ervoor dat er geen bewolking is op de plek waar je fotografeert (ook niet aan de horizon)
- Kies aan de hand van de weersvoorspellingen je locatie
- Kies je compositie: zorg voor een interessante voorgrond, anders wordt je eclipsfoto als snel saai
- Stel je camera in en test je belichting
Onderdeel Instelling ISO 100 Diafragma f/8 Sluitertijd 1/4000 tot 1 sec, afhankelijk van moment. Zie meer verderop in dit artikel. Stand gedeeltelijke verduistering M (of Av/A) tijdens gedeeltelijke verduistering Stand volledige verduistering Av/A met automatische belichtingsbracketing tijdens de Bailey’s Beads, Diamond Ring en totaliteit Burst Snelle burst Focus Handmatig (eerst scherpstellen met AF dan naar MF) Bestand RAW Lens 300-600 mm Filter Solar ND100.000 (16.6 stops) bijvoorbeeld deze van Urth - Fotografeer gedeeltelijke zonsverduistering
- Verwijder het zonnefilter op het moment dat de Diamond Ring ontstaat, niet eerder! Dit is zo’n 20 seconden voor de totaliteit. Vanaf nu fotografeer je in de Av/A stand met belichtingsbracketing
- Fotografeer Baileys Beads
- Fotografeer de corona tijdens de totaliteit
- Herhaal in omgekeerde volgorde
- Plaats je zonnefilter terug!
Waarom een totale zonsverduistering zo bijzonder is
Een totale zonsverduistering is een van de meest spectaculaire natuurverschijnselen die je kunt meemaken. Tijdens een gedeeltelijke zonsverduistering (die we op 12 augustus in Nederland zullen meemaken) blijft een deel van de zon zichtbaar. Dat levert mooie beelden op, maar de wereld om je heen verandert nauwelijks. Pas wanneer de maan de zon volledig bedekt, gebeurt er iets magisch. Het wordt plotseling schemerig, de horizon kleurt alsof overal tegelijk de zon ondergaat en de temperatuur kan in enkele minuten enkele graden dalen. Vogels zoeken hun slaapplaats op en insecten worden stil.
Op dat moment verschijnt de corona: de ijle buitenste atmosfeer van de zon. Normaal is die volledig onzichtbaar door het felle zonlicht, maar tijdens de totaliteit (het moment waarop de maan de volledige zon bedekt) wordt hij zichtbaar als een sierlijke, witte gloed die zich ver rondom de zwarte zon uitstrekt. Geen enkele foto kan goed overbrengen hoe indrukwekkend dit in werkelijkheid is.
Juist daarom raad ik iedereen aan om tijdens de totaliteit niet alleen door de zoeker of naar het scherm van de camera te kijken. Maak je foto’s, maar neem ook bewust de tijd om omhoog te kijken. De herinnering aan dat moment is uiteindelijk minstens zo waardevol als de foto’s die je mee naar huis neemt. Als je de camerinstellingen correct hebt klaargezet, hoef je nu alleen nog maar met hje afstandsbediening af te drukken. Zo kun genieten én fotograferen tegelijkertijd!
De verschillende fases van een zonsverduistering
Voor fotografen is het handig om te weten dat een totale zonsverduistering uit verschillende fases bestaat. Iedere fase vraagt om een andere aanpak.
De gedeeltelijke fase
De eclips begint rustig. De maan schuift langzaam voor de zon en neemt steeds een groter ‘hapje’ uit de zonneschijf. Deze fase duurt vaak ruim een uur en geeft alle tijd om verschillende composities uit te proberen. Omdat de zon nog steeds extreem fel is, fotografeer je tijdens deze fase altijd met een goed zonnefilter.
De Diamond Ring
De totaliteitsfase begint met de Diamond Ring. Samen met de oplichtende corona lijkt dit op een fonkelende diamanten ring. Voor veel fotografen is dit hét iconische moment van de eclips. Het duurt echter maar heel kort. Als je hier een goede foto van wil maken, moet je jouw camera al volledig hebben ingesteld. Je mag nu je zonnefilter verwijderen.
Bailey’s Beads
Vlak voordat de totaliteit begint, schijnt het laatste zonlicht nog door de dalen en bergen langs de rand van de maan. Daardoor ontstaan kleine, heldere lichtpuntjes die lijken op een kralensnoer. Dit verschijnsel wordt Bailey’s Beads genoemd en duurt slechts enkele seconden.
De totaliteit
Dan gebeurt waar je al die tijd naar hebt uitgekeken. De zon verdwijnt volledig achter de maan. Ook rode protuberansen (gloeiende bogen) aan de rand van de zon kunnen zichtbaar worden. Afhankelijk van je locatie duurt deze fase meestal slechts twee tot vier minuten.
Het einde van de totaliteit
Plotseling verschijnt opnieuw een fel lichtpunt aan de andere kant van de maan. De Diamond Ring ontstaat opnieuw en direct daarna moet het zonnefilter weer voor de lens worden geplaatst. Vanaf dat moment is de zon opnieuw gevaarlijk fel.
Veiligheid staat altijd op de eerste plaats
Een spectaculaire foto is nooit belangrijker dan je ogen of je camera. De zon bevat zoveel energie dat je zonder bescherming blijvende oogschade kunt oplopen. Dit gebeurt zonder dat je het door hebt, dus bescherm jezelf goed met een goedgekeurde eclips bril. Gebruik je een spigelreflexcamera, kijk dan ook nooit door de zoeker van je camera naar de zon! Ook de sensor van een camera en sommige onderdelen van een objectief kunnen beschadigd raken wanneer ze langdurig rechtstreeks op de zon worden gericht.
Daarom geldt een eenvoudige regel:
Zolang ook maar een klein deel van de zon zichtbaar is, gebruik je altijd een speciaal zonnefilter. Dat geldt niet alleen voor de camera, maar ook voor een verrekijker, telescoop en je eigen ogen. Een gewone zonnebril biedt hiervoor absoluut geen bescherming.
Alleen tijdens de volledige totaliteit mag het filter van de lens worden verwijderd. Dat is ook noodzakelijk, want anders wordt de corona vrijwel onzichtbaar. Tijdens de totaliteit is de intensiteit van het licht namelijk zo laag, dat het zonnefilter al het beschikbare licht zou wegfilteren. Denk aan het dragen van een zonnebril tijdens het autorijden in de nacht. Ook niet zo handig ;) Zodra de eerste zonnestraal weer verschijnt, plaats je het filter onmiddellijk terug.
Belangrijke tip!
Juist het moment van het verwijderen van het zonnefilter zorgt voor stress bij fotografen. Daarom raad ik aan om thuis meerdere keren te oefenen met het verwijderen en terugplaatsen van je zonnefilter. Doe dit net zo lang totdat je het blindelings kunt. Tijdens de eclips wil je daar geen seconde over hoeven nadenken.
Welke apparatuur heb je nodig?
Een totale zonsverduistering is gelukkig niet alleen weggelegd voor fotografen met extreem dure apparatuur. Met vrijwel iedere systeemcamera of spiegelreflexcamera kun je prachtige beelden maken, mits je de juiste voorbereiding treft.
Ik raad de volgende uitrusting aan:
- Spiegelreflex- of systeemcamera die in RAW kan fotograferen;
- telelens tussen 300 en 600 mm;
- groothoeklens voor sfeerbeelden;
- stevig statief;
- afstandsbediening of intervaltimer;
- zonnefilter voor je objectief – bijvoorbeeld deze van Urth bij CameraNu;
- eclipsbril;
- reserveaccu’s en geheugenkaarten.
Heb je twee camera’s? Gebruik dan één camera met een telelens voor close-ups van de zon en een tweede camera met een groothoek om de omgeving vast te leggen.
Telelens:
Een telelens tussen de 300 en 600 millimeter is ideaal wanneer je de zon groot in beeld wilt brengen. Heb je een 200 millimeter-objectief, dan kun je de eclips nog steeds mooi vastleggen, al zal de zon wat kleiner in beeld verschijnen. Dat is helemaal niet erg. Sterker nog, juist wanneer je ook het landschap meeneemt, ontstaat vaak een veel sterker verhaal.
Vergeet niet dat de aarde draait en de zon hierdoor door de hemel beweegt. Dit merk je ook in je compositie. Langzaam zal de zon door je compositie bewegen. Hoe meer je inzoomt, hoe meer je hier last van zult hebben, helemaal tijdens de korte tijd van totale verduistering. Daarom is een lens van rond de 300mm (full frame) de perfecte oplossing. Het geeft je 2 voordelen: je laat meer van het landschap zien waardoor je foto interessanter zal worden, en je hebt minder last van de zon die snel je compositie uit beweegt!
Statief:
Een stevig statief is vrijwel onmisbaar. Je werkt met relatief lange brandpunten en wilt tijdens de totaliteit niet worden verrast door bewegingsonscherpte. Gebruik bij voorkeur ook een afstandsbediening of de ingebouwde zelfontspanner van je camera om trillingen te voorkomen.
Zonnefilter:
Misschien wel het belangrijkste onderdeel van je uitrusting is het zonnefilter. Kies altijd voor een kwalitatief filter dat speciaal is ontworpen voor het fotograferen van de zon. Een zonnefilter is een ND 100.000 filter (16 stops) en zorgt ervoor dat de extreem felle zonnestralen geen schade kunnen aanrichten aan je lens of sensor. Probeer het niet zonder, want je zult onherstelbare schade aan je camera en ogen veroorzaken!
Urth Solar ND100000 (16.6 Stop) Filter Plus+ is een relatief betaalbaar en goed zonnefilter.
Afstandsbediening:
Door met een afstandsbediening te fotograferen, hoe je je camera niet aan te raken. Zo voorkom je dat je per ongeluk instellingen of de scherpstelling verandert.
Extra batterij:
Vergeet daarnaast geen reserveaccu’s en voldoende geheugenkaarten mee te nemen. Een totale zonsverduistering fotografeer je vrijwel altijd in RAW en vaak met belichtingstrapjes. Dat levert al snel honderden foto’s op.
Eclipsbril:
Tot slot neem je altijd een eclipsbril mee. Niet alleen voor jezelf, maar ook voor reisgenoten. Het blijft een onvergetelijke ervaring om de gedeeltelijke fases veilig met eigen ogen te volgen voordat de totaliteit begint.
Mijn eerste poging tot het fotograferen van een gedeeltelijke zonsverduistering in Nederland. Zoals je ziet mist deze foto alle context waardoor deze saai is.
Camera-instellingen tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering
Het is voor het fotograferen van de zonsverduistering essentieel dat je je camera goed kent. Zorg er dus voor dat je de basis van fotografie goed onder de knie hebt. Tijdens de gedeeltelijke fase verandert de hoeveelheid licht verrassend weinig. Daardoor kun je de camera grotendeels handmatig instellen en hoef je nauwelijks aanpassingen te doen.
Ik fotografeer vrijwel altijd in de handmatige stand. Zo voorkom je dat de lichtmeter van de camera wordt misleid door de enorme contrasten.
Een goed uitgangspunt is:
- M stand
- ISO 100
- Diafragma f/8
- RAW
- Handmatige scherpstelling
- Enkele opname of rustige burstmodus
- Witbalans op schaduw of bewolking
- De exacte sluitertijd hangt af van het gebruikte zonnefilter, maar ligt vaak ergens tussen 1/500 en 1/4000 seconde.
Maak een paar testfoto’s nog voordat de zonsverduistering begint om de ideale sluitertijd uit te vinden voor jouw specifieke set-up.
Gebruik autofocus alleen om in eerste instantie scherp te stellen. Schakel daarna over op handmatige scherpstelling (vaak de AF/MF knop op je lens). Zo voorkom je dat de camera tijdens de eclips bij iedere foto opnieuw gaat zoeken naar scherpte. Gebruik je back-button focus? Dan heb je hier geen last van.
Controleer ook regelmatig het histogram. De zon lijkt misschien goed belicht op het scherm, maar een klein uitgebrand deel kan al veel detail kosten. Een goed belichte zon laat ook zonnevlekken zien: de donkere stippen op het oppervlak van de zon.
Camera-instellingen om de totale zonsverduistering te fotograferen
Ben je op een locatie waar een volledige zonsverduistering plaatsvindt, dan schuift de maan na de gedeeltelijke verduistering uiteindelijk volledig voor de zon. Na ruim een uur wordt het licht om je heen langzaam anders. Het contrast neemt af, kleuren worden koeler en het landschap krijgt een bijna onwerkelijke uitstraling. Veel mensen merken pas op het laatste moment hoe donker het werkelijk wordt.
En dan gebeurt het. De laatste felle zonnestraal verdwijnt bijna achter de maan en ineens verschijnen de Diamond Ring. Dit moment duurt slechst enkele seconden. De laatste lichtstralen laten de Bailey’s Beads zien en dan opeens is het donker. Het is een moment dat bijna niet te beschrijven is. Zelfs als je al honderden foto’s van een totale zonsverduistering hebt gezien, is de werkelijkheid vele malen indrukwekkender. Juist op dit moment is het belangrijk om rustig te blijven. Je voorbereiding betaalt zich nu uit.
Verwijder pas je zonnefilter als de Diamond Ring verschijnt. Controleer niet eindeloos je instellingen, maar begin direct met fotograferen.
Instellingen:
- AV/A stand
- ISO 100
- Diafragma f/8
- Sluitertijd – Belichtingsbracketing met 5 stops (door de AV/A stand en vaste ISO gaat je camera verschillende belichtingen kiezen door de sluitertijd aan te passen)
- RAW
- Handmatige scherpstelling
- Snelle burstmodus (meerdere opnames achter elkaar)
- Witbalans op schadus of bewolking
- Gebruik afstandsbediening
De corona goed belichten – schiet in bracketing en HDR
De corona is verrassend lastig om goed vast te leggen. Het centrum rondom de maan is relatief helder, terwijl de buitenste stralen veel zwakker zijn. Geen enkele camera kan dat enorme contrast in één opname volledig vastleggen. Daarom raad ik aan om verschillende belichtingen te maken, ook wel HDR of bracketing genoemd.
Ik raad je aan om dit automatisch door je camera te laten regelen d.m.v. belichtingsbracketing. Je stelt deze in op 3 of 5 foto’s, met 1 tot 2 belichtingsstops tussen de foto’s. Uiteraard kun je het ook handmatig doen, maar dat kost veel meer tijd. Je begint dan met een korte sluitertijd om de details dicht bij de zon zichtbaar te houden. Verleng vervolgens stap voor stap de sluitertijd zodat ook de zwakke buitenste delen van de corona zichtbaar worden. Zie voor de aanbevolen sluitertijden in de tabel hieronder.
Deze serie foto’s kun je later eventueel samenvoegen tot één beeld waarin zowel de heldere als de zwakke delen goed zichtbaar zijn.
De Av/A stand is de juiste stand voor deze bracketing. Omdat zowel je ISO als je Diafragma vast staan, gaat je camera aan de hand van de sluitertijd de verschillende belichtingen creëren. Als je niet weet hoe je de bracketing op je camera instelt, zoek dit dan op in de handleiding van je camera.
Richtlijnen voor de belichting
Iedere eclips is anders. De helderheid van de corona verschilt en ook je gebruikte camera, lens en soort zonnefilter spelen een rol. Ook de exacte hoeveelheid verduistering maakt veel verschil. Toch kun je onderstaande instellingen als uitgangspunt gebruiken.
| Onderdeel | Sluitertijd (ISO 100, f/8) |
|---|---|
| Diamond Ring | 1/1000 tot 1/4000 sec |
| Bailey’s Beads | 1/1000 sec |
| Binnenste corona | 1/500 – 1/250 sec |
| Middelste corona | 1/125 – 1/30 sec |
| Buitenste corona | 1/15 sec tot 1 seconde |
| Aardlicht op de maan | 1-2 seconden |
Zie deze tabel niet als een vaste waarheid, maar als een veilige basis. Experimenteer hier dus mee.
Essentieel is dat je snel te werk gaat. De totale verduistering duurt vaak maar zo’n 2 minuten en kan zelfs korter zijn. Dat betekent dus dat je al deze foto’s in 2 minuten moet maken! Voorbereiding is dus essentieel. Oefenen, oefenen en nog eens oefenen :)
De Diamond Ring fotograferen
Voor veel fotografen is de Diamond Ring hét hoogtepunt van de eclips.
Het ontstaat wanneer de eerste of laatste zonnestraal precies langs de rand van de maan schijnt. Samen met de corona lijkt het alsof er een fonkelende diamant aan een ring hangt.
Dit moment duurt vaak maar enkele seconden. Gebruik een korte sluitertijd, bijvoorbeeld rond 1/1000 seconde, zodat het felle licht niet volledig uitbijt. Maak meerdere foto’s achter elkaar. Kleine verschillen van een fractie van een seconde kunnen een enorm verschil maken.
Druk af met je afstandsbediening en blijf foto’s maken door de burst-modus te gebruiken. Je kunt eventueel ook hier bracketing inschakelen, zodat je camera 5 verschillende belichtingen per klik op de knop maakt. Zo heb je de grootste kans dat er een belichting en momentopname bij zit die perfect is.
Bailey’s Beads
Na het verschijnen van de Diamond Ring, zie je soms tientallen kleine lichtpuntjes langs de rand van de maan. Deze ontstaan doordat het zonlicht door de dalen tussen de bergen op de maan schijnt. Het is een subtiel detail waar veel fotografen nauwelijks aandacht aan besteden, terwijl het juist een prachtig onderdeel van het verhaal van de eclips vormt.
Ook hier geldt: gebruik een korte sluitertijd en fotografeer in een korte burst en bracketing.
Bereid je camera volledig voor
Tijdens de totale fase gaat alles ontzettend snel. Iedere seconde die je dan nog bezig bent met instellingen, gaat ten koste van de ervaring.
Daarom probeer ik mijn camera ruim vóór de totaliteit volledig gereed te hebben. Ik controleer nog één keer de batterij, geheugenkaart, scherpstelling en compositie. Vervolgens raak ik mijn instellingen zo min mogelijk meer aan. Het gebruik van een afstandsbediening voorkomt ook dat je per ongeluk essentiële instellingen van je camera verandert.
Maak eventueel een klein kaartje met de belangrijkste sluitertijden en plak dat op je statief, of zet dit in de notities van je telefoon. Zo hoef je tijdens de eclips niet na te denken.
Werk je met meerdere camera’s? Zet ze dan allebei vooraf aan en controleer of alle instellingen kloppen. Tijdens de totaliteit wil je alleen nog maar fotograferen en genieten!
Compositie bij zonsverduistering: een close-up of juist het landschap?
Wanneer mensen denken aan een zonsverduistering, zien ze vaak direct een grote close-up van de zon voor zich. Begrijpelijk, want de corona, de Diamond Ring en de protuberansen (de gloeiende bogen rondom de zon) zijn indrukwekkend om te fotograferen. Toch zijn dat niet altijd de foto’s die het verhaal van de dag het beste vertellen.
Juist een landschap kan laten zien hoe bijzonder een totale zonsverduistering werkelijk is. Een bergkam in de voorgrond, een kerktoren of molen vertellen vaak veel meer dan alleen een zwarte cirkel tegen een donkere lucht.
Ik probeer daarom altijd verschillende soorten beelden te maken. Natuurlijk wil ik de klassieke close-up van de zon, maar ik maak ook foto’s van de omgeving. De reacties van mensen, het veranderende licht en het landschap zijn allemaal onderdeel van de ervaring. Uiteindelijk vormen al die beelden samen het complete verhaal van de eclips.
Heb je de beschikking over twee camera’s, dan is dit hét moment om daar gebruik van te maken. Plaats op de ene camera een telelens voor close-ups van de zon en het fotograferen van de zon in het landschap. Gebruik op de andere camera een groothoeklens om de sfeer vast te leggen. Zo hoef je tijdens de totaliteit geen lenzen te wisselen en verklein je de kans dat je een belangrijk moment mist.
Gedeeltelijke zonsverduistering creatief fotograferen
Hoewel de totale fase alle aandacht krijgt, duurt de gedeeltelijke zonsverduistering veel langer. Juist dan heb je alle tijd om creatief te experimenteren.
Een van mijn favoriete manieren is om de zon laag boven de horizon te fotograferen. Door een boom, berg of gebouw in de compositie op te nemen, krijgt de foto veel meer context. De eclips wordt dan niet alleen een astronomisch verschijnsel, maar ook een landschapsfoto. Hiervoor gebruik je een telelens en een onderwerp dat ver van je af staat. Door hierop in te zoomen wordt het onderwerp ten opzichte van de zon veel groter. Zo behoud je een interessante balans tussen de zonsverduistering en een onderwerp in je foto.
Heb je geen telelens? Geen probleem. Zoek dan juist naar creatieve composities waarbij de verduisterde zon een klein onderdeel van het beeld vormt. Vaak levert dat originelere foto’s op dan een standaard close-up.
Planning apps:
Je vind een goede voorgrond door onder andere gebruik te maken van fotografie apps zoals Photo Pills of The Photographer’s Ephemeris. Deze apps helpen je om de exacte locatie van de zon te laten zien op het mometn van de eclips. Zo kan jij in jouw landschap al van te voren bepalen waar de zon op dat moment staat. Zo kun je de perfecte compositie kiezen nog voordat ze zonsverduistering is begonnen.
Een andere leuke techniek is het fotograferen van de projecties die door bladeren ontstaan. Tijdens een gedeeltelijke eclips veranderen de kleine lichtvlekjes onder bomen namelijk in tientallen kleine halve maantjes. Het is een subtiel effect waar veel mensen volledig aan voorbijlopen, maar het levert verrassend leuke foto’s op.
Ook reflecties in water, ramen of glanzende oppervlakken kunnen bijzondere beelden opleveren. Kijk daarom niet alleen omhoog, maar blijf ook om je heen kijken.
Denk ook aan het weer
Een totale zonsverduistering duurt maar enkele minuten. Helaas heb je geen invloed op de bewolking.
Juist daarom is het verstandig om vooraf meerdere mogelijke locaties te onderzoeken. Kijk niet alleen waar de totaliteit het langst duurt, maar ook welke alternatieven je hebt wanneer de weersverwachting verandert.
Ik volg de weersvoorspellingen vaak al dagen van tevoren. Soms kan een rit van honderd kilometer het verschil betekenen tussen een volledig bewolkte hemel en een kraakheldere lucht. Blijf dus flexibel.
Geniet ook zonder camera
Misschien is dit wel de belangrijkste tip uit dit hele artikel. Verlies jezelf niet volledig in de fotografie. Ik begrijp de verleiding. Je hebt misschien honderden kilometers gereisd, maanden voorbereid en wilt de perfecte foto maken. Toch wil je tijdens de volledige totaliteit niet alleen maar naar het scherm van je camera kijken.
De totaliteit duurt vaak maar een paar minuten. Dat is korter dan je denkt. Gun jezelf daarom ook de tijd om even stil te staan, omhoog te kijken en simpelweg te genieten.
Maak je foto’s, controleer kort of alles werkt en laat de camera daarna even met rust. Kijk naar de corona, ervaar hoe donker het wordt, luister naar de stilte en neem het moment bewust in je op. Met de afstandsbediening van je camera in je hand kun je makkelijk blijven fotograferen terwijl je omhoog kijkt.
Foto’s kun je later altijd opnieuw bekijken. Een totale zonsverduistering beleef je misschien maar één of twee keer in je leven.
Maak een timelapse
Een totale zonsverduistering leent zich perfect voor een timelapse.
Plaats een tweede camera op een stevig statief en laat deze automatisch iedere paar seconden een foto maken. Zo leg je niet alleen de eclips vast, maar ook het veranderende licht, de reacties van mensen en de overgang van dag naar nacht en weer terug. Gebruik hiervoor een groothoeklens. Een interval van twee tot vijf seconden werkt in de meeste situaties uitstekend. Controleer vooraf wel of je batterij voldoende capaciteit heeft en of je geheugenkaart groot genoeg is.
Fotograferen met een smartphone
Steeds meer mensen vragen of ze een totale zonsverduistering ook met hun telefoon kunnen fotograferen.
Het antwoord is: ja, maar met beperkingen.
Een smartphone is uitstekend geschikt om de sfeer vast te leggen. Denk aan het landschap, de mensen om je heen en de bijzondere kleuren tijdens de totaliteit. Voor close-ups van de zon is een telefoon veel minder geschikt. Gebruik je toch een smartphone, plaats dan altijd een speciaal zonnefilter voor de lens tijdens de gedeeltelijke fase. Tijdens de totaliteit kun je het filter verwijderen, net zoals bij een gewone camera. Verwacht echter geen spectaculaire close-ups van de corona. Daarvoor is een camera met telelens simpelweg veel beter geschikt.
De meest gemaakte fouten
Door de jaren heen heb ik veel eclipsfoto’s bekeken en ook veel verhalen gehoord van fotografen. Opvallend genoeg worden steeds dezelfde fouten gemaakt.
De grootste fout is misschien wel dat mensen te veel willen fotograferen. Ze wisselen voortdurend van lens, veranderen steeds hun instellingen of blijven hun foto’s controleren. Daardoor missen ze het moment zelf.
Andere veel voorkomende fouten zijn:
- Geen zonnefilter gebruiken.
- Het zonnefilter vergeten te verwijderen tijdens de totaliteit.
- Vergeten het filter daarna weer terug te plaatsen.
- Werken met autofocus tijdens de eclips, waardoor de camera continu opnieuw gaat scherpstellen.
- Alleen close-ups maken.
- Geen reserveaccu meenemen.
- Geen proefopnamen maken.
- Te laat op de locatie aankomen.
- Geen alternatief hebben bij bewolking.
- Alleen door de camera kijken.
De mooiste eclipsfoto ontstaat meestal niet door de duurste camera, maar door de beste voorbereiding. En misschien nog wel belangrijker: door rust te bewaren wanneer het eindelijk zover is.
Een eenvoudige oefening die je perfect voorbereidt
Je hoeft niet te wachten tot 12 augustus 2026 om je voor te bereiden. Sterker nog, hoe meer je vooraf oefent, hoe groter de kans dat je tijdens de eclips ontspannen kunt fotograferen.
Ga op een zonnige dag naar buiten en fotografeer de zon met precies dezelfde apparatuur die je tijdens de eclips wilt gebruiken. Gebruik uiteraard een geschikt zonnefilter en werk zoveel mogelijk met de instellingen die je straks ook gaat gebruiken.
Oefen niet alleen met het maken van foto’s, maar vooral met je complete workflow. Hoe gemakkelijk verwijder je het zonnefilter? Kun je zonder na te denken de sluitertijd aanpassen? Weet je hoe je de bracketing van je camera aanzet? En weet je precies waar alle belangrijke knoppen op je camera zitten?
Probeer jezelf ook eens een tijdslimiet op te leggen. Geef jezelf bijvoorbeeld drie minuten om een complete serie foto’s te maken. Dat klinkt misschien overdreven, maar het komt verrassend dicht in de buurt van de tijd die je tijdens de totaliteit daadwerkelijk hebt. Je zult merken dat je daardoor veel bewuster gaat werken en steeds meer handelingen automatisch uitvoert.
Hoe beter je bent voorbereid, hoe meer aandacht je straks kunt besteden aan het beleven van het moment.
Checklist voor het fotograferen van de zonsverduistering
Controleer vóór vertrek of je alles bij je hebt:
Camera (liefst twee als je die hebt)
Telelens (300-600 mm is ideaal)
Groothoeklens voor sfeerbeelden
Zonnefilter voor je objectief
Eclipsbril
Stevig statief
Afstandsbediening
Volledig opgeladen accu en reserveaccu’s
Lege geheugenkaartje
Lensdoekje
Water en eten
Zonnebrandcrème
Stoeltje of kleed
Planning app op je telefoon
Weersvoorspelling gecontroleerd
Alternatieve locatie bij bewolking
Camera-instellingen vooraf getest
Print deze checklist eventueel uit of sla hem op je telefoon op. Op een drukke reisdag vergeet je sneller iets dan je denkt.
Veelgestelde vragen
Kan ik een zonsverduistering zonder zonnefilter fotograferen?
Nee. Zolang een deel van de zon zichtbaar is, gebruik je altijd een speciaal zonnefilter. Alleen tijdens de volledige totaliteit, de Baileys’ Beads en de Diamond Ring mag het filter kort worden verwijderd.
Welke lens is het meest geschikt?
Een telelens tussen de 300 en 600 millimeter geeft een mooi groot beeld van de zon. 300mm op een fullframe camera is een ideale brandpuntsafstand om zowel de zon als de omgeving goed in beelde te brengen. Heb je een kortere telelens, dan kun je nog steeds prachtige foto’s maken, zeker wanneer je het landschap in je compositie betrekt.
Is een statief noodzakelijk?
Voor close-ups wel. Bij grote brandpunten voorkomt een statief bewegingsonscherpte en kun je nauwkeuriger werken.
Kan ik de eclips met mijn smartphone fotograferen?
Ja, maar vooral voor sfeerbeelden. Voor close-ups van de zon is een camera met telelens veel geschikter.
Fotografeer ik in RAW of JPEG?
Ik raad RAW aan. Tijdens de nabewerking heb je dan veel meer mogelijkheden om details in de corona en de lucht terug te halen.
Moet ik autofocus gebruiken?
Stel één keer scherp en schakel daarna over op handmatige scherpstelling. Zo voorkom je dat de camera tijdens de eclips opnieuw gaat zoeken naar scherpte.
Wat als het bewolkt is?
Blijf de weersverwachtingen volgen en wees flexibel. Soms kan een rit van een uur het verschil maken tussen een volledig bewolkte hemel en een perfecte waarneming.
Tot slot
Een totale zonsverduistering fotograferen is misschien wel de mooiste uitdaging die je als natuurfotograaf kunt aangaan. Niet omdat het technisch zo ingewikkeld is, maar omdat voorbereiding, timing en beleving op een unieke manier samenkomen.
Met de juiste voorbereiding, een goed zonnefilter en een camera die je door en door kent, vergroot je de kans op indrukwekkende foto’s enorm. Maar vergeet nooit dat de mooiste herinnering niet op je geheugenkaart staat.
Op 12 augustus 2026 krijg je de kans om iets te zien wat veel mensen hun hele leven nooit meemaken. Bereid je goed voor, oefen met je apparatuur en zorg dat alles klaarstaat voordat de eclips begint. En als de maan uiteindelijk de zon volledig bedekt, neem dan heel even afstand van je camera.
Kijk omhoog en geniet. Want hoe bijzonder je foto’s ook worden, het echte spektakel speelt zich af boven je hoofd :)
Andere interessante artikelen
