De lente is, naast de herfst, mijn favoriete seizoen om de natuur in te trekken met mijn camera. Na de stille winter barst het leven los met een explosie van kleuren, geluiden en geuren. De wereld lijkt opnieuw tot leven te komen, en ik voel dat ook in mijzelf: de drang om op pad te gaan, mijn schoenen in het natte gras te zetten en met verwondering de kleine en grote veranderingen te ontdekken die zich onder mijn neus afspelen.

In deze blog neem ik je mee in mijn benadering van natuurfotografie in de lente. Ik deel mijn favoriete onderwerpen, technieken, apparatuur, compositie-inzichten én een aantal plekken die ik graag bezoek tijdens deze tijd van het jaar. Een verhaal over verwondering, voorbereiding, het omgaan met veranderlijk licht en het werken met wat de natuur je geeft.

Een seizoen vol verhalen

Wat me telkens weer treft in de lente is hoe snel alles verandert. Soms lijkt het alsof je maar één weekend hebt om die bloesem op haar mooist te fotograferen, voordat de wind haar wegveegt. De natuur dicteert het ritme, en als natuurfotograaf leer je om dat ritme te respecteren.

Lente betekent voor mij: wakker worden met vogelgezang, dauw op de velden, het eerste frisse groen aan de bomen, de terugkeer van trekvogels, de geboorte van jonge dieren, kikkers die kwaken in de poelen en bloeiende wilde bloemen in de bermen. Het is een overweldigend seizoen is alle opzichten. Maar tegelijkertijd is het klein, zacht en intiem. Ik probeer in mijn beelden dat gevoel van verwondering over te brengen. Ik wil de kijker laten voelen wat ik voel wanneer ik voor dag en dauw langs een mistige bosrand loop, camera in de aanslag. Of wanneer ik plat op mijn buik lig bij een tapijt van bosanemonen, wachtend op dat ene lichtstraaltje dat de scène tot leven wekt.

Een dubbele belichting van een roze bosanemoon

Wat ik graag fotografeer in de lente

In de lente gaat mijn aandacht uit naar bijvoorbeeld vogels, bloeiende bloemen, pasgeboren diertjes en macro onderwerpen. Maar in werkelijkheid is het allemaal met elkaar verbonden. Tijdens een ochtendwandeling kan ik een specht fotograferen, daarna de eerste wilde bloemen in tegenlicht en eindigen met een groothoekopname van een bloeiende boom in een wijds landschap. Echt het fotograferen van de kansen die zich voordoen dus!

Vogels zijn natuurlijk heel actief in deze tijd. Ze zijn op zoek naar partners, bouwen nesten en zingen volop. Dat levert prachtige momenten op, maar ook uitdagingen. Ik besteed dan veel tijd aan observeren. Waar zitten ze? Wat is hun ritme? Welke plek gebruiken ze om te zingen? Als je dat eenmaal weet, kun je jezelf op de juiste plek positioneren zonder te verstoren. Een kleine verandering in gedrag betekent misschien dat ik toch net te dichtbij ben gekomen. Dan pas ik mijn strategie weer aan :)

Bloesems en bloemen zijn echte lenteboodschappers. De bloei van magnolia op de hoek van onze straat, kersenbloesem en later de appelbomen — het is elk jaar weer een feest. Ik zoek naar bloesem met een rustige achtergrond of probeer juist te spelen met herhaling en gelaagdheid. Tegenlicht is mijn favoriete licht in deze gevallen, omdat het de bloemblaadjes doet gloeien. Ook creëer je zo een heel dromerig effect, wat heerlijk is om mee te experimenteren.

Een aantal jaar geleden schrijf ik dit blog, waarin ik beschrijf wat licht doet met je foto, en hoe je het kunt gebruiken om 1 onderwerp in heel veel verschillende sferen vast kunt leggen!

Een appelbloesem, vastgelegd met 6 verschillende belichtingen en licht invalshoeken

Macro onderwerpen krijgen ook steeds meer aandacht in mijn werk. Lente betekent namelijk ook de terugkeer van insecten: vlinders, bijen, kevers. En jonge planten, varens die zich oprollen, mossen die glinsteren in de ochtenddauw. De kleinste details vertellen soms de grootste verhalen. Daarom draai ik in deze tijd van het jaar weer vaker mijn macrolens op de camera om een lange tijd op mijn knieën of zelfs plat op mijn buik de kleinste details te fotograferen.

Wij hebben in onze achtertuin ook een insectenhotel staan. Dat is natuurlijk helemaal een mooie plek om met macro aan de slag te gaan. De metselbijtjes zijn een perfect onderwerp. Het is heerlijk om ze in en uit te zien vliegen. Zo’n klein kopje dat uit een holle bamboestengel steekt: prachtig! Ook vind je op de rietstengels de uitsluipers: Libelles die na jaren onderwater als nimf te hebben geleefd, zich een weg omhoog banen langs de rietstengels om hier uit hun oude jasje te ‘sluipen’ en als libelle verder te gaan in het leven. Wat een bijzonder gezicht! Echt een voorbeeld van de lente.

Een hommel in vlucht tegen een dromerige achtergrond

Technieken en creatieve keuzes

Techniek is geen doel op zich, maar een gereedschap om het verhaal te vertellen dat ik wil overbrengen. In de lente werk ik veel met licht en sfeer. Dat betekent dat ik regelmatig werk met tegenlicht, kleine scherptediepte en soms zelfs bewuste bewegingsonscherpte om een gevoel van dromerigheid of verwondering op te roepen.

Scherptediepte speelt een cruciale rol. In macrofotografie gebruik ik vaak f/2.8 of f/4 om het onderwerp los te maken van de achtergrond, maar alleen als het een scherptediepte oplevert die groot genoeg is om het onderwerp scherp af te beelden. Bij landschappen kan ik naar f/11 of f/16 gaan om scherpte van voor- tot achtergrond te krijgen, vooral als ik werk met voorgrond elementen zoals bloeiende planten. Daarnaast gebruik ik heel soms ‘focus bracketing’, waarmee ultieme scherpte van voor naar achter wordt behaald. Ik zal hier in een ander blog aandacht aan besteden. 

Dromerig beeld van een wilde hyacint

Licht is alles. In de lente is het licht vaak zachter dan in de zomer, zeker in de vroege ochtend of bij lichte bewolking. Ochtendlicht geeft die warme, dromerige gloed waar ik van hou. En op mistige dagen wordt het licht diffuus, wat ideaal is voor intieme bosportretten. Natuurlijk kun je ook het laatste licht van de dag mooi vastleggen. Hierbij schiet ik graag met tegenlicht. Belicht een beetje over voor dat dromerige effect, en om te voorkomen dat je onderwerp een silhouet wordt. Wil je hier alles over leren? Volg dat de workshop avondfotografie in de Amsterdamse Waterleidingduinen.

Sayaguesa koeien in het zachte tegenlicht

Beweging is een thema waar ik mee speel. Denk aan het bewust langer belichten van wuivend gras of bloesem in de wind. Dat kan met sluitertijden van een halve seconde tot een paar seconden, soms zelfs langer. Een statief en een ND-filter zijn dan onmisbaar. Door beweging bewust vast te leggen, creëer je ook een dromerige sfeer. Soms wordt het beeld er wat rommelig door, let hier dus op. Maar laat je creativiteit bewust de vrije loop.

Compositie is zoals altijd cruciaal. Ik werk veel met lagen, lijnen en lichtval. In de lente zoek ik naar herhaling (bloemenvelden), ritme (vogelvlucht, scherp of bewust bewogen) en contrast (nieuw leven tegen oude basten of fris groen dat opkomt tussen dode blaadjes). Maar bovenal: ik probeer beelden te maken die een verhaal vertellen of een gevoel oproepen. Een jonge ree in een open veld bij zonsopkomst is niet alleen mooi – het raakt iets in mij. En dat wil ik delen.

Een reebok in een veld vol Sint jakobskruid (vroeg in de zomer)

Apparatuur

Mijn standaarduitrusting in de lente is vrij compleet, maar ik kies steeds bewuster wat ik meeneem. Een lichte uitrusting betekent meer bewegingsvrijheid, maar ik wil niet inleveren op beeldkwaliteit.

Mijn basis bestaat uit:

• Een full-frame camera (Canon R5) met goede prestaties bij weinig licht.
• Een RF100-500mm zoomobjectief voor vogels en dieren.
• Een RF100mm f2.8 macro-objectief voor close-ups.
• Een EF24-70mm f2.8 standaardzoom voor landschappen en detailopnames.
• Soms een groothoek (EF16-35mm f4) voor bloemenvelden of grootse landschappen.
• Een stevig maar licht statief voor macro- en lange sluitertijden.
• ND-filters en een polarisatiefilter. Ook gebruik ik een grijsverloopfilter om de belichting van luchten beter in balans te brengen met de voorgrond van een landschap. 

Voor macro opnames gebruik ik regelmatig een klein reflectiescherm of LED-lichtje om subtiel bij te lichten. Daarnaast trek ik eigenlijk standaard een regenbroek aan als ik in de ochtend op pad ga om macrofoto’s te maken. Dan kun je lekker op de grond zitten: wel zo makkelijk!

Wat belangrijker is dan apparatuur, is het leren kijken. Je kunt met een eenvoudige kitlens en een beetje creativiteit prachtige lentebeelden maken. De kunst zit hem niet in de techniek, maar in de aandacht waarmee je kijkt.

Mijn favoriete locaties in het voorjaar

Ik vind mijn onderwerpen vaak dicht bij huis. Nederland heeft ongelooflijk veel moois te bieden in de lente, als je weet waar en wanneer je moet zoeken.

Een paar plekken die ik koester:

Het bos bij zonsopkomst – Mistflarden, zingende vogels, en het zachte groene bladerdek. Vooral oude loofbossen met beuken zijn prachtig in deze tijd. Landgoed de Horsten bij Wassenaar vind ik altijd erg fijn. Maar ook de bossen op de Utrechtse Heuvelrug zijn heerlijk om doorheen te struinen.

Bloemenrijke velden – Denk aan pinksterbloemen, stinzenplanten bij oude landgoederen en, later in het seizoen, de klaprozen. Deze velden tref je bijna overal aan: van de randstad tot Limburg. kijk eens goed om je heen en je vindt ze vanzelf.

Poelen en sloten – Voor kikkers, libellen en reflecties. De vroege ochtend is hier magisch, zeker als het stil is en het water dampt. Het is natuurlijk helemaal feest als je een nest met jonge ganzen, fuitjes of meerkoeten tegenkomt.

Jonge gansjes in de Nieuwe Driemanspolder bij Zoetermeer

Boomgaarden in bloei – Vooral in de Betuwe of Zuid-Limburg zijn de fruitbomen een feest voor het oog. Vergeet ook de achtergrond niet: kies standpunten met mooie lijnen of kleurrijke contrasten.

Duingebieden – Hier bloeit de natuur iets later, maar met net zo veel kracht. De combinatie van zand, lucht, bloei en vogels is uniek. Ik ga erg graag naar de Amsterdamse Waterleidingduinen, waar altijd veel te zien is. Ik sla alleen de jonge vosjes over. Niet omdat ik ze niet leuk vind: in tegendeel. Maar de ethiek van veel fotografen staat met niet aan. Het volgen en omsingelen van de vossen, of het vlak voor het hol liggen creëert een sfeer die niet past bij mijn overtuiging. Voor mij is natuurfotografie de natuur in haar puurste vorm observeren. Niet met hordes dezelfde foto maken, waarbij de natuur op de tweede plaats komt…

Mijn eigen achtertuin – Ik geniet er echt van om mijn camera te pakken en de bloemen en insecten in mijn achtertuin vast te leggen! Zo kan je zelfs fotograferen als je niet veel tijd hebt. Voor macrofotografie heb je niet meer dan een vierkante meter nodig. Je kunt op die ene meter een heel jaar lang de meest magische foto’s maken. Probeer het maar eens! En vergeet daarnaast je directe omgeving niet. Het lokale park of een perkje langs de weg. De schoonheid zit hem niet alleen in de locatie, maar in de manier waarop je ernaar kijkt.

Klaprozen in mijn achtertuin

Ritme, geduld en verwondering

De lente is vluchtig. Veel van wat ik fotografeer, is maar enkele dagen of weken te zien. Dat vraagt om planning, maar vooral om aandacht. Ik hou de weersvoorspellingen in de gaten, weet wanneer de zon opkomt, en probeer op pad te zijn vóór de drukte. Maar ik laat ook ruimte voor toeval.

Soms heb ik een plan en kom ik met een ander beeld thuis. De natuur houdt zich niet aan mijn draaiboek, en dat is maar goed ook! Juist die verrassing, dat onverwachte moment maakt het voor mij zo bijzonder. Een vogel die op het juiste moment op een takje landt. Het eerste zonlicht dat precies door een bloemblad schijnt. Daarvoor moet je stil kunnen zijn. Kijken. Luisteren. Voelen. Dan zie je de magie.

De lente is voor mij een ode aan het nieuwe leven. Niet alleen in de natuur, maar ook in mezelf als fotograaf. Elk jaar daagt het seizoen me uit om met frisse ogen te kijken, nieuwe technieken te proberen, en me opnieuw te verwonderen. Ook ontwikkel ik ieder jaar weer nieuwe workshops en fotoreizen. Om zo het aanbod voor jou als deelnemer interessant te houden, maar ook mijzelf te blijven uitdagen en vernieuwen!

Of je nu net begint met natuurfotografie of al jaren op pad bent: de lente biedt je een wereld vol licht, kleur en energie. Je hoeft het alleen nog vast te leggen. En vooral: te beleven. Dus trek eropuit. Sta vroeg op. Laat je camera het verhaal vertellen van een wereld die opnieuw ontwaakt!

Veel plezier deze mooie lente.

Krijn