Het fotograferen van de maan is niet zo lastig als je denkt. Volg deze stappen en je leert alles over de beste camera instellingen om de maan te fotograferenen; je zult versteld staan hoe mooi je foto’s worden!
Voorbereiding:
1. Benodigdheden: camera (liefst een spiegelreflex of systeem camera), lens, statief en wat creativiteit.
2. Fotografie begint vaak met de juiste voorbereiding. Het lezen van deze tips is al je eerste stap! Maar, denk eens na over waar je de maan op de foto wilt zetten. Alleen de maan zelf is mooi, maar als je er een mooie achtergrond bij kunt vinden maakt dat je foto nog veel mooier! Denk aan een bosrand, een molen, een gebouw of skyline van een stad, of bijvoorbeeld de silhouetten van bergen.
3. gebruik eventueel een app zoals PhotoPills, of The Photographer’s Ephemeris om exact te kunnen bepalen hoe laat de maan opkomt, en op welke locatie. Ook laat de app je zien hoe laat een eventuele maansverduistering begint. Met interactieve kaartjes kun je heel gemakkelijk vanaf iedere locatie zien welke kant je op moet kijken om de maan te kunnen zien!
4. Als je een mooie locatie hebt gevonden om de foto’s van de maan te maken, bedenk je dan vervolgens of je een close-up wilt hebben, of juist de maan wilt weergeven als onderdeel van een groter geheel. Voor een close-up heb je wel een goede zoomlens nodig. Het liefst minimaal 300mm of 400mm. Heb je deze lens niet, dan krijg je de maan niet groot genoeg om de details weer te geven, en kun je er beter voor kiezen om meer van de omgeving te laten zien.
Camera intstellingen:
Gebruik voor het fotograferen van de maan altijd een statief. Een statief voorkomt vibraties en bewegingen, waardoor de foto onscherp zal worden. Heb je geen statief? Probeer dan de camera ergens op te leggen zodat hij richting de maan wijst. Een stapeltje kleren (of een rijstzak) geeft een goede basis, en maakt het mogelijk je camera nog een beetje in verschillende hoeken te plaatsen.
A/Av of M-stand:
Zet je camera op AV of A stand. In deze stand kun je zelf het diafragma van je lens instellen (weergegeven op je camera als een f-getal). Kies het kleinste f-getal. Bij de meeste lenzen ligt dit tussen de f2.8 en f4.5. Op deze manier zet je je lens zo wijd mogelijk open en komt er dus het meeste licht naar binnen. Dit geeft normaal een heel kleine scherptediepte, maar omdat de maan zo ver weg is, heb je hier echt geen last van. Je camera kiest in deze stand automatisch de juiste sluitertijd.
Weet je hoe je de M stand gebruikt? Gebruik dan deze stand om zelf je sluitertijd, diafragma en iso in te stellen.
Iso:
Stel je ISO waarde in op 100 (kus dus niet voor automatische iso!). Hoe hoger de iso, hoe meer ruis je krijgt. Omdat de maan een heel licht object is, zal iso 100 genoeg zijn om een sluitertijd te vinden die snel genoeg is. Mocht je sluitertijd toch wat kort zijn (onder 100ste seconde) dan kun je ervoor kiezen je iso iets omhoog te brengen. Stel je camera niet in boven 200 iso, want je verliest dan de details door de ruis die ontstaat!
Maansverduistering:
Fotografeer je een maansverduistering? Bij het fotograferen van een maansverduistering, en dan specifiek tijdens de fase van de volledige verduistering, zal de lichtintensiteit van de maan behoorlijk dalen. Je zult dan de iso-waarde moeten verhogen, misschien zelfs tot 1600 of 3200, om een sluitertijd te houden die snel genoeg is voor een scherpe foto! Houdt er dus rekening mee dat de omstandigheden gedurende een maansverduistering veranderen, en je dus ook je instellingen moet aanpassen. Fotografeer je een maan zonder verduistering, dan hoef je je camera slechts 1x goed in te stellen.
Sluitertijd:
Vergeet niet dat de maan een bewegend onderwerp is. Dit betekent dat je sluitertijd niet te langzaam mag zijn, anders krijg je een wazige foto als resultaat. Tijdens een normale volle maan kun je gemakkelijk kiezen voor een sluitertijd van 1/100 tot 1/200 van een seconde, maar op het moment dat de maan volledig wordt verduisterd (de bloedmaan), neemt de lichtintensiteit enorm af!
Fotografeer je een volledige verduistering, dan kan je sluitertijd zelfs zakken tot 1 seconde. Dit is eigenlijk te langzaam om een scherpe foto te nemen. Dit is wel afhankelijk van de brandpuntsafstand van lens: hoe meer je inzoomt, hoe sneller je sluitertijd moet zijn om beweging te voorkomen. Mocht je camera dus een sluitertijd langzamer dan 1 seconde kiezen, gooi je ISO omhoog totdat je sluitertijd sneller is. De exacte sluitertijd is altijd een balans tussen iso en sluitertijd: zorg voor een balans waarbij je sluitertijd snel genoeg is voor een scherpe foto en je iso laag genoeg blijft om te veel ruis te voorkomen.
Het geheim: belichtingscompensatie en onderbelichting!
De camera zal de maan als een heel felle punt licht zien in een donkere lucht. Aangezien het meeste van je foto gevuld zal zijn met de zwarte lucht, zal je camera proberen de zwarte lucht lichter te maken, met als resultaat een zwaar overbelichte maan! Het is dus nodig om je camera te vertellen dat je de maan wat donkerder wilt afbeelden, en dat de lucht best pikzwart mag blijven. Dit kan je doen met je belichtingscompensatie. Je vindt dit door dit icoontje op je camera te vinden:
Dit is echt het geheim tot het maken van top foto’s van de maan! Maak eens een testfoto zonder je belichtingscomepnsatie en je zult zien dat de maan een felle witte vlek op je foto is. Zet nu je belichtingscompensatie op -1 en probeer het opnieuw. Je zult zien dat de details van de maan al wat meer naar voren komen. Wellicht moet je zelfs je compensatie op -3 zetten (of zelfs verder) om de juiste belichting te krijgen.
Dit is hoe je belichtingscompensatie eruit ziet als je onderbelicht
Een correct belichte maan met-3 compensatie, en een overbelichte maan met 0 compensatie
Hoe ver je moet compenseren hangt echt af van de omstandigheden. Is het een volle maan, of is het een sikkeltje? Is er veel omgevingslicht? Is het midden in de nacht of net na zonsondergang? Of gaat het om een maansverduistering. Dan is de maan namelijk een stuk minder fel, en zul je minder hoeven te compenseren.
Scherpstellen:
Richt je camera op de maan en stel scherp. De meeste camera’s kunnen prima automatisch scherstellen op de maan. Soms lukt dit echter niet en zul je handmatig scherp moeten stellen.
Je kunt dan het beste je LiveView van je camera gebruiken. Schakel LV in en zoom op je schermpje 10x in op de maan. Dit doe je door op het vergrootglas knopje van je camera te drukken. Stel vervolgens handmatig scherp.
Heb je scherp gesteld? Zet je lens dan van AF (Auto Focus) op MF (Manual Focus) en raak de scherpstel ring niet meer aan. Zo houd je voor al je foto’s de scherpte die je wilt, zonder continue scherp te hoeven stellen.
Timer of afstandsbediening:
Schakel de zelfontspanner in en stel deze in op 2 seconden. Of, als je een afstandsbediening hebt, kun je deze natuurlijk gebruiken! Hoe minder je je camera aanraakt, hoe minder kans op een bewogen foto.
Ik heb een probleem! : (
Ik hoor je zeggen: “ja heel leuk Krijn, die belichtingscompensatie, maar mijn camera laat me niet lager gaan dan -2. Oftewel, mijn foto is nog steeds veel te licht!”
Het kan inderdaad zo zijn dat je camera niet ver genoeg kan compenseren. Maar treur niet, je kunt dit makkelijk verhelpen. Zet hiervoor je camera in de M mode. Zet je diafragma nog steeds op een zo’n klein mogelijk f-nummer, je iso op dezelfde waarde zoals hierboven beschreven, maar maak je sluitertijd korter. Probeer eerst eens een 100ste van een seconde. Te licht? Maak er dan een 200ste van. Nog steeds te licht? Een 250ste werkt wellicht. Speel hier dus mee totdat je de juiste belichting hebt gevonden!!
En dat is alles! Zoek dus een mooie locatie, zet je camera neer, stel hem in en geniet van het prachtige spektakel! Stuur je je gemaakte foto’s even naar me door? Ik wil ze graag zien!!
Wil je meer gratis tutorials zoals deze ontvangen? Meld je dan nu aan voor mijn nieuwsbrief, en je bent de eerste die ze ontvangt!
Aanmelden nieuwsbrief
Samenvatting voor in het veld:
- Bepaal je compositie
- Zet camera stevig neer op statief
- Zet je camera in de Av/A of M-stand
- Kies het kleinste f-getal
- Iso 100 (of hoger tijdens een volledige verduistering)
- Automatisch schersptellen of handmatig scherpstellen met LiveView
- Belichtingscompensatie op -2 of lager
- Zelfontspanner op 2 seconden of afstandsbediening
Bent je geïnteresseerd in meer nachtfotografie? Bekijk dan eens mijn workshop nachtfotografie in Rotterdam
Tijdens mijn fotoreizen komt nachtfotografie ook uitgebreid voorbij. We fotograferen sterren, de melkweg, de maan en sterrenpaden!
